Verveling en gevolgen

In dit stuk gaan we in op verveling (vaak voorkomend bij binnenkatten).  Een kat die zich verveelt, gaat dikwijls vaker eten met overgewicht als gevolg.  Overgewicht kan echter ook een medische oorzaak hebben, dus laat je dier zeker eerst nakijken bij de dierenarts.  Hij of zij kan dan trouwens ook dadelijk kijken hoeveel overgewicht er is.

Een kat is een speels, actief en nieuwsgierig dier.  Eens wakker hebben ze een druk en gevuld leven in de natuur. Een gans territorium om te controleren en hermarkeren, eten zoeken en vangen, vreemde geuren onderzoeken en geregeld een gevaar ontwijken.  Een kat die haar natuurlijk gedrag kan uitoefenen is een gelukkige kat.

Maar in veel huishoudens en woningen is er binnen niet veel te beleven eens katten volwassen zijn. Als kitten vinden ze nog alles leuk, maar eens volwassen is dat een heel ander verhaal. Ze kennen alles al en zijn niet meer zo snel gefascineerd door een detail. Het voer staat klaar in een bakje ... muisjes en balletjes liggen dood op de grond. Allemaal al eens gevangen en gedood ...

Verveling kan zich op verschillende manier uiten. Sommige katten zijn creatief, gemotiveerd en inventief genoeg om zelf bezigheden te verzinnen. Niet altijd even geapprecieerd door de eigenaar ... kasten openen en uitladen, huisraad en meubels vernielen, de klauwen zetten in alles wat beweegt ... Of jagen op andere katten in huis, wat voor gespannen relaties tussen de katten onderling kan zorgen. Die katten vonden hun eigen manier om hun verveling tegen te gaan, maar niet de fijnste manier.

Andere katten kroppen het op en langdurige verveling resulteert dan in stress. Die stress komt dan zo hoog te staan dat er een ontlading komt. Dat kan bv. door een aanval op iets of iemand, soms met vervelende verwoningen. Vaak denkt men verkeerdelijk dat dit agressieve katten zijn. “De ene moment is ze rustig (want ze lijken uiterlijk vaak rustig als je niet heel aandachtig kijkt) en dan plots valt ze aan ...”

Andere katten kunnen die stress zelfs niet of onvoldoende op die manier ontladen en krijgen daardoor medische klachten. Die kunnen van allerlei aard zijn, maar vaak uit zich dat in huidproblemen of blaas- en nierproblemen. De dierenarts kan dit oplossen, maar altijd tijdelijk. Het komt steeds terug en daar kan dan geen medische oorzaak voor gevonden worden. Logisch, want die is er niet, het is stress ...

Nog een ander type kat geeft op.  Ze worden door de langdurige verveling lui en lusteloos. Depresief-uitziend gedrag. Misschien nog wel het ergste gevolg. Want vaak denkt de eigenaar daardoor dat het een rustige kat is die weinig activiteit nodig heeft en daardoor nog minder pogingen doet met haar te spelen. En als er dan gespeeld wordt, doet ze niet mee?! Nee, natuurlijk niet, want ze heeft het spelen als het ware opgegeven ...

Hoe ga je verveling tegen?
Ontdek of herontdek wat je kat leuk vindt. Hengels, balletjes, laserlichtjes, koordjes, muisjes,  pluimjes, ping pong balletjes ... Je kan het zo gek niet bedenken, of het kan een voorkeur zijn van je kat.  Richt je dan vooral op die speeltjes.

Probeer ook uit of je kat gevoelig is voor kattenkruid (catnip) of valeriaan. Als dat zo is, dan kan je dode speeltjes (balletjes, muisjes, ...) daar weer nieuw en interessant mee maken.
Koop je een nieuw speeltje, dan kan je meteen best één kiezen dat daarmee gevuld is.  Er bestaan ook erg leuke mechanisch speeltjes voor katten (‘muizen’ die al dan niet onder een zeil bewegen, automatische lasers en hengels ...). Die kunnen een extra toevoeging zijn op de tijd dat je zelf dagelijks met de kat speelt.

Kijk ook goed wat de interesse van je kat wekt in je huisraad ... dopjes van petflessen, pennen (haal het inktpatroon er uit), noten (let op dat ze groot genoeg) ... het kan allemaal als speelgoed gebruikt worden.  Ook foerageren is erg leuk. De meeste katten krijgen hun voer in een potje, maar in de natuur vindt ze haar muizen ook niet dood op een hoopje. Het jagen en vangen is een groot deel van hun activiteit en amusement. Foerageren betekent het voer verspreid aanbieden. Dit kan door het in huis strooien en verstoppen van de brokjes, maar laat ons eerlijk zijn: dat vinden wij zelf niet zo fijn en doen het dan niet. Gelukkig zijn er alternatieven: voerballen in veel vormen, formaten en moeilijkheidsgraden, ‘voerbakken’ waar de kat eerst acties moet ondernemen alvorens het voer te kunnen nuttigen.

Er zijn heel leuke voerpuzzels te koop maar je kan ze ook makkelijk zelf maken door bv. in een schoendoos aan de zij- en bovenkant gaten te maken en er brokjes in te steken.  Schakel wel niet in één keer over van een bakje naar alles in een voerpuzzel, de kat moet het ook nog leren.  Hou altijd in de gaten dat het dier niet gaat verhongeren of te weinig voeding krijgt.  Gebruik ook liefst meerdere verschillende voerpuzzels, dat maakt het weer interessant.

Afwisseling houdt het leuk!
Ook wij raken uitgekeken op dingen die we dagelijks doen. Dus leg niet alle speelgoed dagelijks beschikbaar. Wissel af met speeltjes en haal oude speeltjes weer tevoorschijn. Ook bij het foerageren is het leuker als het niet elke dag hetzelfde speeltje is waar voer moet uitgehaald worden, maar zorg voor een paar versies en wissel af.

Heeft jouw kat het spelen al verleerd? Dan zal je merken dat je al snel het gevoel hebt dat ze niet wil meespelen. Maar geef niet op, zet dagelijks een spel in gang en hou het ook nog vol als ze niet meteen meespeelt. Wissel af met speeltjes. Na verloop van tijd zal je merken dat ze toch gefascineerd geraakt en langzaam maar zeker weer begint mee te doen. Vanaf dan bouwt de pret alleen maar op! Een paar weken of maanden later heb je waarschijnlijk een herboren kat die geregeld ook zelfstandig weer spelletjes verzint!

Zorg er daarom voor dat je minstens tweemaal per dag een kwartier of half uur de tijd neemt om intensief met je kat te spelen. Het  versterkt de band tussen mens en kat! En je zal zelf ook uitkijken naar die momenten.

Bron: Purrfect design en KGA Magazine Katten – Gedrag en welzijn, november 2013